Meme kanserinin nedeni çok kesin olarak bilinmemektedir ve risk faktörleri kontrol edilememektedir. Bu nedenlerden dolayı meme kanserinden tam korunma söz konusu değildir. Ancak, günümüzde kanserle ilgili bilgilerin gelişmesi ile bu yüzyılın sonlarında kanser ölümlerinde %50 oranında azalma amaçlanmaktadır. Bu azalmada %3 oranında erken tanı ve tarama yöntemlerinin, %20-26 oranında tedavi uygulamalarının etkili olacağı düşünülmektedir.
Bir kadının yaşamı boyunca meme kanserine yakalanma riskinin %11 oranında olduğu dikkate alındığında, meme kanserinden korunabilmek önem kazanmaktadır. Meme kanserinde erken tanı yöntemlerini, kendi kendine meme muayenesi, fizik muayene ve mamografi oluşturmaktadır.
Hiçbir belirti vermeyen kadınlarda meme kanserinin erken tanısı için önerilen tarama rehberi aşağıdadır:
20-39 Yaş
• Her ay Kendi Kendine Meme Muayenesi
• 3 yılda bir klinik muayene
40 Yaş ve Üzeri
• Her ay Kendi Kendine Meme Muayenesi
• Her yıl klinik muayene
• Her yıl mamografi
Kendi Kendine Meme Muayenesi
Kendi kendine meme muayenesi bireyin kendi ve düzenli yapacağı meme muayenesini içerir. Memedeki anormallikleri erken saptamada ucuz ve fiziksel zararı olmayan bir işlemdir. Meme kanserinde erken evrede küçük tümörlerin saptanması hastalığın ilerlemesini önler. Dolayısıyla, hastalıksız sağkalım süresi uzar. Ancak bu yöntem kadınlarda, memelerinde bir kitle bulma endişesi ve kanser korkusu yaratmakta ve uygulama oranları genelde düşük olmaktadır.
Kendi Kendine Meme Muayenesi, 20 yaşından sonra her ay düzenli olarak yapılmalıdır. Uygulama için en uygun zaman adet kanaması başladıktan 5-7 gün sonra, memelerin gergin ve hassas olmadığı zamandır. Menopoz sonrası dönemde Kendi Kendine Meme Muayenesinin her ay aynı gün yapılması uygundur.
Klinik Muayene
Klinik meme muayenesi memenin değerlendirilmesinin en önemli kısmıdır. Özellikle kendi kendine meme muayenesi yöntemine uyum sağlaması olanaklı olmayan kadınların (dil sorunu, eğitim eksikliği, aşırı korku gibi) tanınmasında
etkilidir. Klinik muayenenin 20-39 yaş arası kadınlarda 3 yılda bir, 40 yaşından sonra ise her yıl yapılması uygundur.
Mammografi
Mammografi, düşük doz X ışınları ile röntgen filmi üzerine meme dokusunun görüntülenmesidir. Memedeki dokunmayla ayırt edilemeyen kitleleri belirlemenin en iyi yöntemidir. Meme kanseri elle ayırt edilebilir duruma gelmeden iki yıl önce mammografi ile belirlenebilir. Klinik muayenede fark edilebilir kitlenin minimum boyu 1 cm’dir, kitlenin bu boyuta gelmesi için 10 yıllık bir sürenin geçmesi gerekir. Mammografide ise 0.5 cm’lik kitleler saptanabilmektedir.
Buna karşın, mammografiler yaklaşık 10 kötü huylu tümör tespiti durumunun birinde başarısızdırlar. Mammografinin duyarlılığı, meme tipleri ve yaşa göre değişim gösterebilmektedir. Meme yağ dokusunun düşük olması ya da meme tipinin yoğun meme dokusu şeklinde olması nedeniyle 30 yaşın altındaki kadınlarda kullanılması sınırlıdır.
Ultrasonografi
Ses dalgalarından yararlanılarak, memenin görüntüsünün alınmasıdır. Ultrasonun öncelikli rolü ele gelen veya mammografi ile saptanan kitlelerin iç yapısını (kistik veya katı) değerlendirmektedir. Kullanımı kolaydır ve radyasyon riski taşımaz.
Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR)
Manyetik rezonans görüntüleme güçlü bir manyetik alan içerisinde değişik dokuların gönderilen radyo frekans dalgalarına bağlı olarak farklı yoğunluklarda sinyaller oluşturmaları esasına dayanır. Özellikle yoğun memelerde, birden fazla kanserli noktanın aranması ve koruyucu operasyon geçirmiş kanserli hastalarda ameliyat yerinde tekrarlamanın belirlenmesinde ön plana çıkmaktadır.
İlgili Yazılar:
“Meme Kanserinde Erken Tanı ve Tarama Yöntemleri” için yorum yapılmamış
Bir Cevap Yazın