Gebelikte annenin almış olduğu kilo, bebeğin büyümesini ve doğum kilosunu etkiler ve yetersiz beslenme düşük doğum ağırlığına neden olur. Annenin gebelik ilerledikçe yeterli miktarlarda kilo alması, kalori alımının yeterli olduğunu göstermekle birlikte, annenin yeterli ve dengeli beslendiğini göstermemektedir.

Vitamin kullanımı büyüme, gelişme ve gebeliğin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesi açısından önemlidir. Gereken miktar karşılanamadığında ya da yanlış pişirme yöntemleri ile vitaminlerden yeterli miktarda yararlanılamadığında, gebelik sürecinde takviye yapılması gerekmektedir.

Annenin tükettiği gıdalar gebelikte beslenme standartlarına uygun olmalıdır. Ortalama olarak gebelikte annenin alması gereken günlük kalori miktarı 2300, protein miktarı 74 gr., karbonhidrat miktarı minimum 150 gr., sodyum miktarı 2-3 gr., kalsiyum miktarı 1200 mg.,magnezyum miktarı 450 mg., demir miktarı ise 30mg.’dır.

Gebelikte kilo alma miktarı, beden kitle indeksine göre de değerlendirilmektedir. Beden kitle indeksi kilogram cinsinden ağırlığın, metre cinsinden boya bölünmesi ile bulunur. (Örnek hesaplama: 55 kilo / 1,60 boy ölçülerine sahip bir kişinin beden kitle indeksi 55/1,60=21.48 olacaktır.) Hamile kalınmadan önceki beden kitle indeksi düşük yani 19.8′den az olan kadınlar için 12,5 – 18 kilo arası, beden kitle indeksi 19,8-26 aralığındaki normal ağırlıktakiler için 11,5 – 16 kilo arası, beden kitle indeksi yüksek olan 26-29 arasındakiler için 7-11,5 kilogram arası ve son olarak şişman olarak tabir edilen ve vücut kitle indeksi 29 değerinden büyük olanlar için maksimum 7 kilogram normal ve ideal olarak kabul edilmektedir.

Hareketli bir yaşam sürmek ve egzersizin faydaları gerçekten de inanılmazdır. Egzersiz yapmak somut bir nesne olsaydı onu pazarlayanlar herhalde satış rekorları kırardı. Egzersiz yapmanın temel faydalarını şöyle sıralayabiliriz;

Egzersiz bu sayılan faydaları ile pek çok hastalığa karşı koruyucudur. Doktorlar aşağıda sayacağımız pek çok rahatsızlık için düzenli fiziksel aktivite önermektedir.

Endometriyum kanseri, göğüs kanseri, prostat kanseri, osteoporoz (kemik erimesi), obezite (aşırı şişmanlık), tip 2 diyabet, depresyon, bunama, koroner kalp hastalığı, damar hastalıkları, felç, kolon kanseri, katarakt ve maküler dejenerasyon, artrit, kronik akciğer hastalıkları

Şüphesiz her iki liste de oldukça etkileyicidir. Bu faydaların büyük çoğunluğu kısa vadede yani egzersiz yapmaya başladıktan çok az bir zaman sonra görülmeye başlanır. Kalp hastalıklarından koruma gibi uzun vadeli olanlar da bulunmasına karşın egzersiz yapmak için yaşlanmayı beklememek gerekir.

İnsan vücudunun yüzde beşini oluşturan minerallerin sağlımız için önemini biliyor muyuz? Minerallerin tüm sistemlerimizin çalışmasında önemli işlevleri bulunmaktadır. Diş, kemik gibi sert dokuların yapı taşı olan, hücre gelişimini dengede tutan mineraller hayat için vazgeçilmezdir.

İnsan vücudunda en çok bulunan mineral kalsiyumdur. Kalsiyum diş ve kemik gelişimini sağlarken kanın pıhtılaşması için gereklidir. Kalp atışını ve vücudun ilettiği sinyallerin beyne ulaşmasını denetler. En çok süt ve ürünleri ile yeşil yapraklı sebzelerde bulunan kalsiyumun eksikliğinde tiroid rahatsızlıkları, pankreas işlev bozuklukları, ağız ve parmaklarda uyuşma, karıncalanma, kramplar ve böbrek yetmezlikleri görülebilir. Vücutta gereğinden az miktarda kalsiyum bulunmasına hipokalsemi denir. Kalsiyumun eksikliği gibi fazlalığı da vücut için sakıncalıdır. Hiperkalsemi denilen bu durumda kemik tümörleri, kronik yorgunluk, kabızlık, kusma ve bulantı görülebilir.

Fosfor, kalsiyumdan sonra ikinci en çok bulunan mineraldir. Fosfor DNA metabolizmasında bulunur ve aynı kalsiyum gibi diş, kemik oluşumunda görevlidir. Et, balık, tavuk, yumurta ve süt ürünleri gibi hayvansal gıdalar ile tahıllar ve kuru baklagillerde bulunan fosforun eksikliğinde böbrek bozuklukları, sinir sistemi sorunları görülebilmektedir.

Tuz, yemek sodası ve karbonatta bulunan sodyum ise kan serumunda bulunmakta ve vücudun asit dengesini korumaktadır. Sodyum eksikliği olan bir kişi yeterince su içmiyor demektir. Sodyum eksikliğinde zihinsel işlevlerde yavaşlama, yorgunluk, kusma, solunum problemleri ve kronik ağrılar görülür. Fazla sodyum alımı tansiyonu yükseltir ve ödemlere yol açar.

Kırmızı kan hücrelerinde bulunan potasyum vücut sıvısını düzenler, iskelet ve kasların işlevlerini destekler ve kalbin çalışması için gerekir. Böbrek hastalıkları, aşırı stres ve metabolizma hastalıkları eksikliğinde görülen durumlardır. Potasyum yeşil sebzeler, fındık, fıstık, meyve suları, et ve baklagillerde bulunur. Fazlalığı karın ağrısı, ishal ve kanda üre artışına neden olmaktadır.

Sert kabuklu fındık ve ceviz gibi meyveler, baklagiller, sebze ve tahıllarda bulunan magnezyum sinir ve kas sistemi, kemik – diş oluşumu için gereklidir. Sağlıklı bir insanda yaklaşık 25 gram bulunan magnezyumun eksikliği şiddetli ishal, alkolizme yatkınlık gibi sorunlara neden olmaktadır. Aşırı magnezyum eksikliğinde sanrılar, şiddetli öfke, kalp ritim bozuklukları ve tansiyon yüksekliği oluşur. Fazlalığında ise böbrek yetmezliği, aşırı sıcak hissi ve terleme, uyuşukluk görülmektedir.

Büyük çoğunluğu kanda bulunan ve kana rengini veren demir minerali oksijenin taşınmasını sağlar. Bağışıklık sisteminin direnci, zihinsel işlevler için gereklidir ve anemiyi yani kansızlığı engeller. Demir eksikliği anemisi denilen rahatsızlıkta baş dönmeleri, halsizlik ve yorgunluk, iştah bozukluğu, saç ve tırnaklarda zayıflıklarla solunum güçlükleri görülür. Aşırı kan kaybı olan durumlarda demir eksikliği artacağından anemi görülme riski artar. Demir en çok karaciğer, yumurta, kuru meyveler, sebzeler ve kırmızı etle pekmezde bulunur.

Demirin kanda taşınmasından önce gereken bakır mineralinin günlük alınması gereken miktar 2 ila 5 miligram arasındadır. Bakır eksikliği çok ender görülen bir durum olmasına karşın, vücutta bakır fazlalığı siroz gibi hastalıklara ve wilson hastalığına neden olur. Sakatatlar, baklagiller, fındık, kakao, sebzeler, yumurta en çok bulunduğu besinlerdir.

En çok içme sularında bulunan flor, kalsiyumun kana karışmasını denetleyen bir mineraldir. Diş çürümeleri, kemik erimesi ve yoğunluğunun azalması eksikliğinde gelişen sorunlardır. Deniz ürünleri ve çayda da bulunan florun fazlalığı dişlerde sararmaya neden olur.

İyot, tiroid bezinin çalışması, kadında süt üretimi ve mide işlevleri için gereklidir. Yetersizliğinde guatr, fazlalığında ise hipertiroidizm görülür. Aşırı iyot yüklenmesi zehirlenmelere neden olur. Deniz ürünleri ve su başlıca kaynaklarıdır.

Yara iyileşmesi, iç organların fonksiyonunu denetleme gibi görevleri bulunan çinko ise tahıllar, sebzeler ve ette bulunur. Özellikle hamilelerde eksikliğinde bebeklerde üreme organı gelişmezliği, cüceliklere neden olur. Dalak ve karaciğer büyümeleri, tat almama, gözün uyum bozuklukları gibi sorunların başlıca nedenidir.

Giysiler kişinin kendine olan güvenini ve sosyal hayatını etkilediği gibi sağlık için de büyük önem taşır. Uygar toplumlarda giysilerin görünüş ve temizliğine özen göstermek sosyal hayata kabul için dikkat edilmesi gereken bir kriter olduğu gibi bedeni koruma açısından da vazgeçilmez bir ihtiyaçtır.

Giyecekler pamuk ve keten gibi bitkisel, deri, kürk, ipek ve yün gibi hayvansal maddelerden elde edildiği gibi sentetik malzemelerden de üretilebilir. Sağlık bakımından giyinme ihtiyacı mevsim, ısı ve hava şartlarına uygun olmalı, cilde zarar vermemli, teri emebilecek yapıda ve alerjiye neden olmayacak şekilde karşılanmalıdır.

Giysilerin sağlık açısından uygunlukları değerlendirilirken geçirgenlikleri önem kazanmaktadır. Cildin solunumunu kolayca yapması ve terin buharlaşma ile vücuttan uzaklaştırılmasında hava geçirgenliği olan kumaşlar öne çıkmaktadır. Teri geçirme kapasitesi yünlü, pamuklu ve ketenler olarak sıralanmaktadır. teri en iyi ileten kumaşlar yünlü kumaşlardır.

Sağlık açısından bakılmaya devam edildiğinde bir diğer özellik ıslanma kabiliyetidir. Giysiler geç ve zor ıslanmalı kolay kurumalıdır. En geç ıslanan giysiler hayvansal maddelerden elde edilirler. Sentetikler ise kolay ıslanırlar.

Giysilerin güneşten gelen ışınları emmesi de sağlık açısından önemlidir. Açık renkli giysiler güneş ışınlarını geri çevirirken, koyu renkliler emerler. Bu nedenle sıcak havalarda açık renk, soğukta ise koyu renk kumaşlar tercih edilmektedir.

Giysiler terin dışarıya çıkmasına engel olmamalıdır. Çok dar giyecekler hareketleri kısıtlayarak kişiyi pasifliğe ittiği gibi, üreme yeteneğinin de azalmasına neden olurlar. Giysiler çok dar ya da bol olmamalı, dayanıklı olmalı ve cildi tahriş etmemelidir.

Jinekomasti erkeklerde meme dokusu hücrelerinin çoğalmasıdır. İki taraflı ya da tek taraflı olabilen jinekomastide erkek, kadın göğsüne benzer bir meme dokusuyla karşı karşıyadır.

Jinekomastide erkeğin memeleri aynı anda ya da birbirini takiben büyüyebilmektedir. Jinekomastiye hormonal bir bozukluk neden olur. Erkeklik hormonu olan androjenler meme büyümesini baskılar, kadınlık hormonu olan östrojen ise meme gelişimini arttırır. Erkekte bu iki hormon arasında oluşan dengesizlik göğüslerin büyümesine neden olur.

Meme büyümesi olan erkekler memedeki şişlik, hassasiyet, görüntü sorunu ve ağrının yanında duygusal problemlerle de karşı karşıyadır. Görünümünün bir kadın gibi olması şüphesiz ki tüm erkekleri rahatsız etmektedir. Öte yandan meme kanseri olması korkusu da kişiyi endişeye iter. Doktor kontrolü ile rahatsızlığın nedeni belirli testlerin ardından kolayca tespit edilebilir.

Jinekomasti yani erkekte meme büyümesi değişik yaşlarda ortaya çıkabilir. Doğumu takiben, ergenlik döneminde ve yaşlılık döneminde daha belirgin olarak karşılaşılır. En sık görüldüğü dönem ergenlik dönemidir. Cinsel gelişmesi başlayan ergen erkek, aynı yaşlardaki bir kız çocuğunun memeleri ile aynı görüntüye sahiptir. Göğüs çapı 5 cm. yi geçmeyen meme büyümeleri genellikle endişelenecek bir rahatsızlığa işaret etmez. Çoğunlukla kendiliğinden geçer.

Meme çapının 5 cm. yi geçtiği durumlarda daha detaylı incelemelere başvurmak ve mutlaka tedavisinin sağlanması gerekmektedir. Altta yatan bir hastalık yapıcı olsun ya da olmasın bu büyüklüğü aşan memelerde ve 4 yılı aşan meme büyümesi gören erkeklerde geri dönüş mümkün olmayabilir.

İshal, bağırsaktaki hareketlerin artması, besinlerin emilinin azalması ve bağırsak içi salgılarının artmasıyla dışkının miktarının, gnlük dışkı sayısının artması ve kıvamının bozularak yumuşaması olarak tanımlanmaktadır. Bir bebek günde üçten fazla yumuşak kıvamlı dışkılıyorsa ishal olarak kabul edilir. Kıvamı bozuk olmayan sık dışkılama ishal değildir. Anne sütü ile beslenen bebekler çok fazla dışkılayabilir. Bu normaldir. Bebeğin yenidoğan döneminde günde 3-5 defa normal kıvamlı dışkılaması olağan kabul edilir. Bebek birinci yaşını tamamlarken bu sayı günlük 2-3 olarak azalır.

İshal süreklilik gösterebilen bir hastalıktır. Ayrıca ilk iki yaştaki ölüm nedenlerinin en başında yeralmaktadır. İshal başlayıp günler boyu sürebilir. Süreklilik gösteren bu tip ishalin sebebi bağırsak enfeksiyonlarıdır.

Bebek ishal olmuşsa beslenme üzerinde yapılan düzeltmelerle ishal büyük ölçüde azaltılabilir. İshalde 3 önemli aşama bulunmaktadır. İshal nedeni ile oluşan sıvı kaybının giderilmesi, beslenmenin kesilmemesi ve mümkün olduğunca ilaç kullanımına başvurulmaması.

Çok miktarda ve sulu dışkılama sonucu vücut büyük ölçüde su kaybetmekte ve önlem alınmassa çok ciddi sonuçlara neden olabilmektedir. Sıvı kaybı evde hazırlanan basit bir karışım ile giderilebilmektedir.

1 litre kaynatılmış suyun içine 1 çay kaşığı yemeklik karbonat, 1 çay kaşığı tuz ve 8 tatlı kaşığı şeker koyularak hazırlanan karışım, bittikçe yeniden hazırlanarak ishalli bebek ve çocuklara sık biçimde içirilmeli ve böylece vücudun elektrolit dengesi sağlanmalıdır.

Kaynak: B. Cleigman, Essential Pediatrics

Genellikle çok yavaş bir biçimde başlayan parkinson hastalığı, uzun zaman belirti vermez. İlk görülen belirti sıklıkla elde ya da elin bir parmağında titremedir. Yazı yazarken kişinin yüzüne bir donukluk gelmesi, yazıların gittikçe küçülmeye başlaması bile aslında parkinson hastalığı için bir belirti olabilir.

Parkinson hastalığının en önemli üç belirtisi vardır. Bu belirtiler hareketlerin yavaşlaması, kaslardaki sertlik ve titremedir.

Hareketlerde yavaşlama genellikle hastalar ve yakınları tarafından sakarlık ya da yorgunlukla açıklanır. Oysa ki hastalarda bir eyleme başlama zorluğu ya da hiç başlayamama olabilir. Harekete başlama güçlüğü hastalık ilerledikçe hareketlerin azalmasına ve son safhada tüm hareketlerin yok olmasına kadar gidebilir.

Parkinson hastalarının kasları hastalık ilerledikçe sertleşir. Özellikle eklemlerde hareketlere karşı bir direnç gelişir.

Titreme parkinsonun en önemli belirtisidir. Titreme duygu durumun bozulması ile artan karakterdir. dinlenme ile geçer. Genellikle vücudun üst bölgesindeki eklemlerde görülür. Bacak ve ayaklarda da olmasına karşın en çok kol ve ellerde görülür. Hastalar titremeleri ovalama ile gidermeye çalışır.

İnsanlar çok eski zamanlardan beridir kaybettikleri dişlerinin boşluklarını doldurma isteği içinde oluşmuşlardır. İlk olarak 4000 yıl önce Çin’de kullanılan yontulmuş bambu sopalar diş işlevini yerine getirmek için ağız boşluğuna yerleştirilmiştir. Mısırlılar değerli madenleri, Avrupalılar demir parçalarını, İnkalar deniz kabuklarını kafatasına yerleştirmiş ve bu eylemler bilinen oral implantların ilk kullanımları olarak kabul edilmiştir.

Tıp ve modern teknolojinin gelişmesi ile 1800′lü yılların sonunda diş kökü yapısına benzetilerek hazırlanan değişik materyallerden yapılmış implantlar kullanılmaya başlanmıştır. Altın ve platin denenmiş ancak başarısız bulunmuş, alaşımlar, bakır, pirinç, gümüş gibi madenler sıklıkla kullanılmıştır.

Diş hekimliği diş problemi olan kişinin tedavisinde, dişlerin görünüşünün güzel olmasını, konuşmasını ve beslenmesini etkilememesini, doğal görünmesi isterler. Bu noktada tedavide oral implantlara başvurulur. Diş kaybının kesin olduğu durumlarda kullanılmaktadır.

İmplantlar canlı vücuda monte edilen organik olmayan maddelerdir. Diş hekimliğinde kaybedilen dişin yerini alacak şekilde, çene kemiğine yerleştirilen ve insan vücüduna uyumlu olan maddelere oral yada dental implant denir. Oral implantlar, protez kullanımına göre çok daha başarılı sonuçlar vermekte ve hastanın doğal dişlerinin performansına çok yakın bir kullanım sergilemektedir.

Asperger sendromu sosyal uyum ve çevreyle iletişim kurma güçlüğü, ilgi alanlarının sınırlı olmasıyla belirgin bir rahatsızlıktır. Asperger sendromlu çocuklarda otistik çocuklara benzer bir tablo görülmektedir. Dil ve zeka gelişimi yaşıtları olan çocuklarla fark göstermeyen bu çocuklarda sosyal ilişkileri zedeleyen tekrarlayıcı davranışlar görülür.

Sıklıkla erkek çocuklarda görülen bu sendrom neticesinde belirli bir ilgiye yoğunlaşan çocuk o konuda çok bilgili olur ve neredeyse uzmanlaşır. Kendi istediği mevzularda ve daha çok soru – cevap tarzında konuşur.

Asperger sendromlu çocukların zeka geriliği yoktur. Aksine normal ya da üstün zekalıdırlar. Zamanında konuşurlar. El becerilerinde problem olabilir. Çocuğun çevre ile ilgili bilgiçlikten kaynaklanan problemleri görülebilir. Koleksiyon yapmaya düşkündürler.

Asperger sendromu olan çocuklar kendi ihtiyaçlarını karşılayabilecek kapasitededirler. Büyüdüklerinde kuralcı, soğuk, mesafeli olarak davranırlar. Genel olarak tek bir yakın arkadaş edinirler ve arkadaşları kendileri gibi sınırlı ilgi alanlarına sahip kişilerden seçerler.

Asperger sendromlu çocukların zihinsel sorunları değil, davranış sorunları vardır. Akılcı ancak yorumlarında tutucudurlar. Mimik ve vücut dili kullanımında sorun yaşarlar.

Görme engeli bir çocuğun eğitimsel başarısını olumsuz yönde etkileyen ve düzetilemeyen görme kaybı olarak tanımlanır.

Çeşitli sebeplerden dolayı görme duyusunu kısmen veya tamamen yitiren kişilere görme engelli (özürlü) denir. Çeşitli şekillerde ayrılsa da temelde görme engelliler körler ve az göremler olarak ikiye ayrılır.

Tüm tedavilerini almasına ve gerekli tüm işlemlerin yapılmasından sonra görme alanı 20 dereceden az olanlar kör (görmez), daha üst derecelerde görme sorunu yaşayan engelliler ise yasalarda az gören olarak tanımlanmaktadır.

Görme engellilerde kavramları anlamakta güçlükler ve gecikmeler olabilir. Soyut düşünce gerektiren alanlarda başarıları düşük olabilir. Çevre kavramı çok azdır ya da tamamen yoktur. Çevre dokunma duyusu ile algılanmaktadır. Görme engelliler, görmemelerinden kaynaklanan eksikliklerini diğer duyuları ile gidermeye çalışırlar. Bu sebeple dikkatlerini toplama ve ayrıntılara dikkat etme yönleri gelişkindir. Beden ve zihin olarak yaşıtlarından geri değildirler. Özellikle müzik başta gelmek üzere sanat ve sosyal faaliyetlerle ilgilidirler.

Görme engelliliğin doğum öncesi, doğum esnası ya da sonrasında etkili olan pek çok neden vardır. Doğuştan görme engellilerin yarısında doğum öncesi nedenler görülmekte, diğer yarısında ise görmezlik kalıtım, bulaşıcı hastalıklar, oksijen fazlalığı ya da azlığı, tümörler, damar hastalıkları ve diabete bağlıdır.

Görme engellilerde tek başına hareket etme dolayısıyla bağımsızlık kısıtlılık söz konusudur. Görme engelli çocuklar eğitimlerine mümkün olan en erken yaşta başlamalıdır.