‘Psikoloji’ Kategori Arşivi

Panik atak her zaman ve her yerde ortaya çıkabilen bir sorundur. Evde yalnızken, kamusal alanda, işyerinde, uyanık ya da uykudayken birdenbire gelişebilir. Atağın ortaya çıkma anında tecrübeli olup durumu algılamak, korku ve şikayetleri yatıştırabilmek önemlidir. Panik atağın en önemli belirtileri aşağıdadır. Belirtiler kişiye göre değişik kombinasyonlarda olabilir. -Çarpıntı, -titreme, -nefes darlığı, -terleme, -hızlı soluma, -üşüme […]

Tıpta bruksizm olarak bilinen diş gıcırdatma, engellenemez biçimde dişlerin sıkılarak birbirine kenetlenmesi ve diş yüzeyinin öğütülmesine kadar varan bir harekettir. Dişleri sıkma ve gıcırdatma genellikle bilinçsiz oluşur. En çok uyku sırasında ve stresli zamanlarda görülür ve hayat kalitesinin önemli ölçüde etkiler. Bruksizmi olanlar dişlerinin ağrıması yüzünden bilmeden dişlerini çektirirler. Farkında olunmayan bu hareketler yüz ve […]

Aşırı koruyucu ve müdahaleci bir biçimde yetiştirilen çocuklara sürekli korumaya gereksinim duyuyorlarmış gibi davranılır. Anne ve baba çocuğun erişkin yaşlarına gelmesine rağmen karar almasına izin vermez ve bunu yaparken doğal hakları olduğunu düşünürler. Çocuğa ihtiyacı olandan çok daha fazla özen gösterilir ve sürekli kontrol altındadır. Duygusal olarak çocuklarına çok düşkün olan bu ebeveynler çocukları için […]

Asperger sendromu sosyal uyum ve çevreyle iletişim kurma güçlüğü, ilgi alanlarının sınırlı olmasıyla belirgin bir rahatsızlıktır. Asperger sendromlu çocuklarda otistik çocuklara benzer bir tablo görülmektedir. Dil ve zeka gelişimi yaşıtları olan çocuklarla fark göstermeyen bu çocuklarda sosyal ilişkileri zedeleyen tekrarlayıcı davranışlar görülür. Sıklıkla erkek çocuklarda görülen bu sendrom neticesinde belirli bir ilgiye yoğunlaşan çocuk o […]

Anoreksiya Nervoza tıbbi bir neden olmaksızın gelişen belirgin kilo kaybı, yeniden kilo alımının reddi ve kilo vermeyi sürdürme veya koruma konusunda kararlılık ile karakterize bir psikiyatrik bozukluktur. Anoreksiya Nervoza hastaları normal kilonun altında olduklarını inkar edebilirler. Anoreksiya Nervoza için tanı ölçütleri şunlardır; Vücut kitle endeksine göre ideal olan en az kilonun ya da bunun üzerindeki […]

Aile içi şiddetin psikolojik etkisi fiziksel yaralanmalardan daha yıpratıcı olabilmektedir. Fiziksel olarak istismara uğramış kadınlar çeşitli psikolojik problemler, özellikle de depresyon için risk altındadırlar. Şiddete uğrayan bazı kadınlarda hastaneye yatırılacak kadar ağır ruhsal problemler yaşarken, bazılarında intihar isteği ve girişimleri görülür. Şiddet kurbanlarında kendine zarar verme, madde bağımlılığı, saldırganlık, intihar girişimi, cinsel işlev ve beslenme […]

Her ergenin biyolojik ve psiko-sosyal gelişim hızı arasındaki denge, değişimin zamanlaması ve düzeyi, cinsiyetler arası değişim ve davranışların sosyo­kültürel kabul edilebilirliği aynı olmamaktadır. Ergenlik dönemi merak, öğrenme ve deneyim dönemi olması nedeniyle yetişkinlerden daha fazla riskli davranışlara yönelme eğilimindedirler. Ergen gençlerin risk davranışları ile ilişkili etkenler dört başlık altında incelenebilir.

Aileye yeni katılan çocuğun diğer kardeşleri tarafından kıskanıldığında ortaya çıkan bazı davranışlar vardır. Aşağıda sıralanmış davranışları gösteren çocuklarda kardeş kıskançlığı rahatlıkla söylenebilir. 1- Çocuk yeni bireyin katılmasından sonra bebeksi davranışlarına geri dönmüştür. Altına çiş ya da kaka yapma, konuşmada bebeksi vurgular, anneden süt emmeye çalışma, parmak emme gibi eylemler gösterebilirler. 2- Daha önce istemediği taleplerde […]

Madde Bağımlılığı tedavisinde en önemli nokta kişinin bağımlılığı ile yüzleşmesi ve kabul etmesidir. Ancak uzun yıllardır bu teknik kullanılmamakla birlikte motivasyonel tedavilere başvurulmaktadır. Madde bağımlılığı olan kişinin maddeyi kullanma detayları, rutin yaşantısı, stres nedenleri, sağlık durumu, madde ile ilgili düşünceleri, madde kullanımının zaman içinde nasıl ilerlediği, öğrenildikten sonra detaylı bir tedavi planlaması yapılmaktadır.

Kişilerde depresyonun görülmesi çok küçük yaşlara kadar inmiştir. 3 yaşında bir çocuğun da depresyon geçirebileceği yapılan araştırmalar neticesinde kanıtlanmıştır. Depresyon, üzüntü, kaygı ve değersizlik gibi depresyon duygularının kalıcılık gösterdiği ve kişinin çeşitli fonksiyonları yerine getirme yeteneğini engelleyen bir hastalık olarak tanımlanır. Depresyon bir duygudurum bozukluğudur. Tek başına bir hastalık olan depresyon, madde bağımlılığı, ilaç kullanımı, […]

Otistik çocukların da diğer çocuklar gibi kendi gereksinimlerini karşılayabilir durumda olmaları önemlidir. Otistik çocuğun engeline zıt olmayacak kişisel bakım becerileri incelenerek küçük yaştan itibaren öğretilmelidir. Özbakım becerilerine tuvalet eğitimi, beslenme, kişisel temizlik ve giyinip soyunma faaliyetleri girer. Bu becerilerin verilmesinin amacı, çocuğun bunları kazanarak bir ölçüde bağımsız bir hayat sürmesi, özgüvenini arttırmasıdır. Kendi davranışlarını denetleyebilen […]

Mükemmelliyetçi olmaları üstün zekâlı çocukların en önemli kişilik özelliklerinden bir tanesidir. Mükemmelliyetçilik üstün zekâlı çocukların eş zamanlı olmayan gelişimlerinin bir sonucudur. Zihin, bedenden daha hızlı geliştiği için, sonuca varma özellikleri ve değerleri yaşıtları ile eş değil, zihinsel açıdan benzerleri ile aynıdır. Bu gelişiminin farkında olan üstün zekâlı çocuk kendine ulaşılması zor ölçütler belirler, ancak henüz […]

Fiziksel ve psikolojik açıdan zarar gördükleri bilinen tecavüz mağdurları, buna ek olarak toplum tarafından etiketlenmelerinden ötürü de ikinci bir travma yaşamaktadırlar. Bu durum çoğu kez mağdurun yaşadığı saldırıyı bildirmesine engel olabilmektedir. Tecavüz deneyimi kadınların işlevselliğinde uzun süreli silinemez değişikliklere yol açmaktadır. Tecavüze uğramış olan kadınlar sıklıkla depresyon, anksiyete ve post travmatik stres bozukluğu semptomları yaşarlar.

Horlama nufusun büyük bölümünü etkileyen ve çok karşılaşılan sosyal boyutu olan bir sorundur. Toplumdaki erkeklerin yarısına yakınında ve kadınların üçte birinde bulunmaktadır. Horlama oranı ilerleyen yaşla birlikte artar. 70 yaşındaki bireylerde erkek nufusun yüzde 80, kadın nufusun ise yüzde 75’ini etkiler. Horlayan kişilerin üçte birinde tıkanmalı uyku apnesi sendromu bulunmaktadır. Tıkanmalı uyku apnesi olan hastaların […]

Ebeveynleri arasında şiddet yaşandığına tanık olan çocuklar için bu deneyim travma sebebidir. Eşler arasındaki çatışmanın yüksek yaşandığı ailelerin çocukları, okulda öğretmenleri tarafından bilişsel ve sosyal yeterliliği düşük olarak değerlendirilmişlerdir. Çocukların ailesinde görülen çatışma arttıkça çocuğun benlik saygısı da düşmektedir. Aile içi şiddete tanık olan çocuklarda kaygı, depresyon, uyku sorunları gibi psikolojik problemler kaçınılmazdır.

Kekemeliği, akıcı konuşma bozukluklarından ayırt edebilecek tatmin edici objektif bir yöntem yoktur. Bu nedenle, kekemelik tanısının konması dinleyicinin/hekimin yargısına bağlıdır. Bu demektir ki, kekemelik tanısının konması için uygulanan herhangi bir değerlendirme, kontrol edilemeyen değişkenler nedeni ile hekimin yorumuna bağlı olacaktır. Esas problem, konuşmanın objektif değerlendirilmesi ile ilgili bir yaklaşımın kekemeliğin miktarının subjektif olarak değerlendirmesi ile […]

Normal konuşma sırasında da birçok duraksamalar olmaktadır. Konuşmacı, kekeme olsun veya olmasın bu duraksamalar olabilmektedir. Bu durum, akıcılık bozukluğu olarak tanımlanmaktadır. Her akıcılık bozukluğu, kekemelik olarak değerlendirilmemektedir. Kekemeliğin değerlendirilmesi ile ilgili bazı sorular akla gelmektedir. Kekemelik nasıl tanımlanır? Kekemeliğin ölçülebilen boyutları nelerdir? Normal konuşma dahil olmak üzere diğer akıcılık bozukluklarından nasıl ayırt edilebilir? Kekemeliği, tatmin […]

Çocuklarda var olduğu düşünülen tipik, kaygısız, bir şeye aldırmaz hal; çocuk ve ergenlerde de depresyon ve kronik depresyonun bulunduğuna işaret etmektedir. Dünya Sağlık Örgütü çocuklardaki duygudurum bozukluklarını yetişkin ölçütleri altında içine almaktadır. Çocuk ve ergenler 7-17 yaşları arasında duygularındaki depresiflik, zevk almama, dikkat toplama sorunları ve intihar düşünceleri ile yetişkinlerle benzer özellikler gösterir. Yetişkinlerden ayrılan […]

Şizofreni birbirinden farklı pek çok çeşit içeren bir psikolojik rahatsızlıktır. Paranoid şizofreni, dağınık şizofreni, katatonik şizofreni, farklılaşmış, kalıntı ve yalın olmak üzere sınıflandırılır. Paranoid şizofreniyi daha önceki yazımızda ayrıntılı olarak tanımlamıştık. Diğer şizofreni tipleri: Katatonik şizofreni hareket bozukluklarına neden olabilen bir şizofreni türüdür. Kişi saatlerce aynı durumu koruyabilir, bitkisel hayata girmiş gibi davranabilir. Etrafa tepkisizdir. […]

Paranoid Şizofrenide düşünce içeriğindeki bozukluk ön plândadır. Kötülük görme, alınma, büyüklük ve etkilenme sanrıları daha sık görülür, uzaylıların bağırsaklarını tıkadığı şeklinde tuhaf sanrılar da görülebilir. Birden fazla sanrı olabilir. Kişiler sanrılarının etkisinde daha savunmacı, öfkeli, gergin olurlar, kaçma ya da saldırma davranışları gösterebilirler. Sanrılarına uygun ya da uygunsuz varsanılar da görülür. Düşüncede ve davranışlarda dağınıklık […]

Gençlerde alkol kullanımı; trafik kazaları, kaza sonucu ölüm ve sakatlıklar ve suç işlemenin yanı sıra zamanla ciddi karaciğer sorunlarını da beraberinde getirmektedir. Alkol kullananların %50’si bu alışkanlığa 15 yaşından önce başladıklarını belirtmektedir. Gençlik dönemi, tüm dünyada uyuşturucu kullanımının sık görüldüğü dönemdir. Uyuşturucu kullanımına çok genç yaşta başlayanlarda daha ileri yaşlarda, başka uyuşturuculara daha yoğun biçimde […]

İnsanlar vücut ve beyin fonksiyonlarının rahatsız edici duruma gelmesi ve bu durumu ortadan kaldırma amacı ile uyuşturucular ile tanışmaktadır. Uyuşturucular sinir sistemine etki ederek, kullanıcısının duygusal ve kimyasal dengesini zedeleyen, alışkanlığa neden olan, ekonomik durum ve çevre ile ilişkilerini zedeleyen maddelerdir. Uyuşturucuların pek çok çeşidi vardır. Afyon ve benzerleri, sinir sistemini uyaran kokain ve türevleri, […]

Uykunun toplam zamanı, kalitesi ile ilgili değişiklikleri içeren, az ya da fazla uyuma ile belirgin bozukluklardır. genel olarak Dissomnia olarak adlandırılırlar. Nedenleri ve şekillerine bağlı olarak değişik sınıflandırmalar yapılmaktadır. Başlıca uyku bozuklukları şöyle özetlenmektedir. İnsomnia, uyuma ve uykuda kalma, uyanma ile ilgili olani kalitesiz uyku olarak tanımlanır. Kişi uyumasına rağmen dinlenmemiş olarak uyanır. insomnia olarak […]

Uyku Bozukluklarının Tedavisinde en önemli adım uyku kalitesinin sağlanmasıdır. Uyku sorunu olan kişilerde bilinen psikolojik ya da fiziksel bir bozukluk yoksa kaliteyi sağlamaya yönelik önlemler ile sorun büyük ölçüde ortadan kalkacaktır. Herkesin bir uyku düzeni ve alışkanlığı olmalı ve buna mümkün olduğunca uyulmalıdır. Uykusuzluk çeken kişi sorunu ilk aşamada ilaçla çözmeye çalışmamalıdır. Geç yatılsa dahi […]

Yüzdeki vitiligo lezyonları, özellikle utanmaya neden olur. El ve ayaktaki dirençli lekeler kızgınlık, pasiflik ve üzüntüye yol açabilir. Hastalar, başka insanların kendilerini nasıl değerlendirdiklerine çok hassastır ve toplumdan dışlanma endişe ile kendilerini soyutlarlar. Tanımadıkları insanlar yada kendilerine yakın hissettikleri kişiler tarafından olumsuz yorumlamalara maruz kalabilirler. Bu olumsuz yorumlar duygusal sorunlara ve iş hayatında problemlere neden […]

Ağız ve Diş Sağlığı - Aile Planlaması - Anne & Çocuk Sağlığı - sağlık